Wat doen we

Dit zijn de opdrachten van het OCAD.

De gemeenschappelijke gegevensbank

Onze democratische rechtstaat verdedigt zich tegen extremisme en terrorisme. De bedreigingen worden continu in kaart gebracht en worden prioritair opgevolgd.

In de gemeenschappelijke gegevensbank (GGB) staan de namen van de prioritair opgevolgde extremisten en terroristen voor ons land. Deze gegevensbank is het instrument om die waardevolle informatie te delen met onze partnerdiensten. Extremisme uit zich op verschillende manieren. Er bestaan op dit moment vijf categorieën van extremisten die een sterke band hebben met België.

  • Foreign Terrorist Fighters (FTF’s): personen die naar een conflictgebied zijn vertrokken om er een terreurgroep te vervoegen of hiervan terugkeerden, of waarbij het vertrek is verhinderd of die de intentie hebben om dit te doen;
  • Homegrown Terrorist Fighters (HTF’s): ze verkiezen om hier terroristische acties te plegen of om ze te ondersteunen;
  • Haatpropagandisten (HP’s): dit is iemand die het gebruik van geweld wil rechtvaardigen omwille van ideologische doeleinden. Met hun invloed willen ze hun omgeving doen radicaliseren en schade toebrengen aan de rechtsstaat;
  • Potentieel Gewelddadige Extremisten (PGE’s): personen met extremistische opvattingen die een intentie hebben om geweld te gebruiken, maar die nog geen concrete stappen daartoe hebben ondernomen;
  • Terrorismeveroordeelden (TV’s): personen die veroordeeld, geïnterneerd of onder beschermingsmaatregel geplaatst zijn voor terrorisme in België of in het buitenland.

Lees meer over de werking van de gemeenschappelijke gegevensbank (GGB).

De Strategie TER

De Strategie Extremisme en Terrorisme (Strategie TER) is de opvolger van het Actieplan Radicalisme (Plan R), het Belgische multidisciplinaire plan van aanpak tegen extremisme en het radicaliseringsproces in België.

 

De Strategie TER bouwt verder op ervaringen en lessen uit het verleden. Het federale niveau, de deelstaten en de verschillende diensten die al jaren schouder aan schouder samenwerken aan de aanpak van extremisme, hebben de Strategie nu ook officieel onderschreven. De Strategie geeft zo alle partners meer armslag om alle vormen van extremisme en terrorisme, of ze nu religieus, ideologisch of anderszins geïnspireerd zijn, op een gelijke manier aan te pakken, aan de hand van een gemeenschappelijk kader en een gemeenschappelijke strategie. Het vertrouwen en de samenwerking verder uitbouwen onder coördinatie van het OCAD, blijft essentieel.

Lees meer over de werking van de Strategie TER met de verschillende partners.

Punctuele en strategische dreigingsanalyses

Op basis van de informatie en inlichtingen van zijn partners stelt het OCAD zowel punctuele als strategische dreigingsanalyses op.

De punctuele analyses bepalen specifiek het niveau van een dreiging. Deze worden opgemaakt voor bepaalde evenementen zoals kerstmarkten, festivals en EU-tops. Dit is ook mogelijk voor dreigingen tegen bepaalde personen zoals VIP’s en politici. Een derde soort evaluatie wordt gemaakt voor de dreiging die uitgaat van een bepaalde persoon of groep.

De analyses worden afgesloten met een dreigingsniveau 1, 2, 3 of 4. Het laagste niveau wordt toegekend als blijkt dat de situatie niet bedreigd is. Het hoogste niveau wordt gehanteerd als de dreiging ernstig en nabij is. De bepaling van het dreigingsniveau gebeurt op basis van een strikte methodologie.

Het is op basis van deze dreigingsanalyses dat andere diensten veiligheidsmaatregelen nemen. Deze dreigingsanalyses worden opgesteld op vraag van een van onze partnerdiensten of op eigen initiatief. De meest bekende dreigingsanalyse is die voor gans België: de algemene dreigingsanalyse.

De strategische analyses focussen op een bepaalde tendens of probleem in onze samenleving. De dienst schetst de mogelijke evoluties op langere termijn en schept een breder kader over de dreiging die uitgaan van bijvoorbeeld salafistisch jihadisme, het rechts-extremistische milieu en anarchisme. Strategische analyses kunnen opgesteld worden op vraag van de autoriteiten of op eigen initiatief.

De kritieke infrastructuren vormen het voorwerp van een bijzondere soort strategische analyse. Het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) duidt een Belgische of Europese infrastructuur aan als kritiek.

Klik hier om onze analyses in het nieuws te lezen.

Administratieve maatregelen

De individuele administratieve maatregelen zijn preventieve beperkingen die het plannen van terroristische acties moeilijker maken. Het kan gaan om:

  • identiteitskaart intrekken, ongeldig verklaren of niet vernieuwen
  • paspoort intrekken, ongeldig verklaren of niet vernieuwen
  • bevriezen van financiële en economische middelen

In samenspraak en overleg met zijn partners, geeft het OCAD hierin een gemotiveerd advies aan respectievelijk de minister van Binnenlandse Zaken, de minister van Buitenlandse Zaken of de Nationale Veiligheidsraad.

Onze partners

Het OCAD valt onder de voogdij van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. We rapporteren aan de Nationale Veiligheidsraad. De instanties die ons controleren zijn het Comité P (controleorgaan van de Politiediensten), het Comité I (controleorgaan voor de Inlichtingendiensten) en het COC (controleorgaan voor politionele informatie). Daarnaast werken wij heel nauw samen met het Nationaal Crisiscentrum en het Parket en uiteraard al onze steundiensten.

Het laatste element in de keten zijn de contacten met onze buitenlandse partners, met wie een vlotte informatieflux eveneens belangrijk is.

Internationaal informatie uitwisselen

Terrorisme en extremisme overstijgen de landsgrenzen. Het OCAD pleit daarom voor meer Europese en internationale samenwerking. De dienst onderhoudt nauwe contacten met de buitenlandse partnerdiensten.

Expertise ter beschikking stellen

Het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse is een groot pleitbezorger van een multidisciplinaire samenwerking om de problemen van terrorisme en extremisme bij te wortel aan te pakken. In die optiek geeft het OCAD maximale informatie en advies aan verschillende bestuursniveaus, de academische wereld en het sociale middenveld. Dat gebeurt steeds conform de regels over de classificatie van de informatie.

Outreach

Het OCAD staat als kenniscentrum open voor meer samenwerking met de academische wereld. Het is nodig om bruggen te bouwen tussen wetenschappelijk onderzoek en de praktijk. De activiteiten van wetenschappers vormen een onmisbare schakel in de multi-agency approach die het OCAD wil onderschrijven en stimuleren. Academici hebben ook baat bij de kennis en inzichten uit de veiligheidswereld.

In het kader van het Outreach-project, organiseert het OCAD onder meer een thesiswedstrijd. Winnaar van de eerste editie (2019-2020) is Sarah Byttebier van de Faculteit Recht en Criminologie van de UGent met haar thesis “Een juridische analyse van rechten van kinderen van Belgische Foreign Terrorist Fighters in het kader van hun leefomstandigheden en terugkeer”.

Lees meer over het Outreach-project

  • Sleep bestanden hierheen of