Jaarverslag 2024

Naar aanleiding van de publicatie van zijn jaarverslag 2024 schetst het OCAD een stand van zaken van de terroristische en extremistische dreiging in België.

In een interview met De Morgen en La Libre Belgique blikt Gert Vercauteren, directeur a.i. van het OCAD, terug op de belangrijkste tendensen van het afgelopen jaar.

Gedurende het hele jaar 2024 was in België het algemene dreigingsniveau 3 (ernstig) van kracht. Hoewel er in 2024 op Belgisch grondgebied geen terreurincidenten hebben plaatsgevonden, hebben de veiligheids- en inlichtingendiensten meerdere dossiers behandeld, waarin er sprake was van een intentie tot geweld.

De grootste dreiging bleef komen uit jihadistische hoek. De propaganda van Islamitische Staat en in mindere mate van Al Qaeda, blijft resoneren in bepaalde kringen en slaagt er nog steeds in om nieuwe generaties te verleiden. Het gaat vaak om jonge personen die niet gekend waren voordien. 18% van het aantal dreigingsmeldingen in 2024 betrof minderjarigen. Ze radicaliseren vaak online en sommigen kennen elkaar zelfs niet offline. Deze online dimensie vormt een grote uitdaging.

Daarnaast blijft het dreigingsbeeld erg divers. Zo waren ook dreigingen die te maken hebben met een buitenlandse context en anti-establishment sentimenten prominent aanwezig. Op het vlak van rechts-extremisme zagen we een beperkt aantal dreigingsmeldingen, maar werden toch regelmatig dossiers gedraaid door parket en diensten. Op het vlak van links-extremisme zagen we wel een hogere activiteitsgraad, vooral ten gevolge van de Gaza-problematiek, met kleinschalige incidenten.

De belangrijkste vaststellingen voor 2024 waren de sterke online dimensie binnen radicalisering, de snelheid waarmee (vooral) jongeren radicaliseren en het gefragmenteerde ideologische speelveld.

Het OCAD heeft ook een evaluatie uitgevoerd van de Strategie T.E.R. Om de dreigingen te kunnen counteren, pleit het OCAD voor een verdere uitbouw van de Lokale Integrale Veiligheidscellen Radicalisering (LIVC R). Deze zijn ideaal geplaatst om op lokaal niveau verontrustende signalen te detecteren en te counteren via een sociaal-preventief gerichte aanpak. Daarnaast heeft het OCAD, samen met alle partners, ook sterk ingezet op de versterking van de aanpak rond psychische problematieken bij geradicaliseerde personen.