Jaarverslag 2025

Het Belgische veiligheidslandschap laat zich zelden vatten in eenvoudige trends of eenduidige conclusies. Ook 2025 vormde daarop geen uitzondering. Hoewel het algemene dreigingsniveau in België op niveau 3 bleef, tekenden zich het voorbije jaar duidelijke verschuivingen af in dit dreigingsbeeld.

Het OCAD stelde in 2025 een duidelijke daling vast van het totaal aantal dreigingsmeldingen. Ook de gemiddelde ernst van de dreigingen nam af. Hoewel deze evolutie bemoedigend is, blijft het veiligheidslandschap complex. Internationale geopolitieke spanningen vormden een belangrijke katalysator. Dat weerspiegelde zich goed in het aantal dreigingen gelinkt aan een context in het buitenland. Die waren de tweede belangrijkste in aantal.

De voornaamste dreiging bleef ook in 2025 uit islamistisch-jihadistische hoek komen, al nam dit aandeel af. Tegelijk werd het dreigingsbeeld diverser. Zowel rechts- als links-extremistische milieus vertoonden in 2025 een verhoogde activiteitsgraad. Ook het anti-establishmentfenomeen bleef aanwezig, vaak gevoed door desinformatie en complotdenken, met een ideologisch diffuus karakter.

Daarnaast kreeg het voorbije jaar een nieuw fenomeen meer aandacht: nihilistisch extremisme. In deze dossiers spelen klassieke ideologische kaders vaak een ondergeschikte rol, terwijl online dynamieken, manipulatie en een fascinatie voor gratuit geweld centraal staan, vaak met jonge en kwetsbare profielen als doelgroep. Deze evolutie onderstreept hoe het dreigingsbeeld zich voortdurend hertekent enhoe ook analysekaders zich permanent moeten aanpassen.

In deze context blijft een geïntegreerde aanpak essentieel. De nationale strategie voor preventie en bestrijding van radicaliseringsprocessen, extremisme en terrorisme (Strategie T.E.R.) vormt daarbij het referentiekader. Onder coördinatie van het OCAD brengt deze strategie alle relevante actoren samen: veiligheids- en inlichtingendiensten, justitie, bestuurlijke overheden, lokale partners, preventiediensten en actoren uit de zorg- en welzijnssector. Van het lokale tot het federale niveau wordt gewerkt aan een gezamenlijke aanpak.

Dankzij deze samenwerking kunnen signalen vroeger worden gedetecteerd, dreigingen nauwkeuriger worden beoordeeld en personen gerichter worden opgevolgd via een aanpak op maat. In 2025 lag de focus op het stroomlijnen van de nationale werkgroepen, waarbij beeldvorming en een gerichte doorstroming van informatie centraal staan. De nationale werkgroep Preventie werd hervormd en zal voortaan de klemtoon leggen op de verbetering van de werking van de LIVC-R. Daarnaast werkte het OCAD mee aan een e-learningmodule die samen met de politie werd ontwikkeld, en die de dispatching
moet helpen om informatie uit de Gemeenschappelijke Gegevensbank te delen met politiemensen op het terrein en met zorgverleners.

Zoals elk jaar organiseerden we ons colloquium in samenwerking met het Egmontinstituut. Rode draad van deze editie waren anti-establishment sentimenten. Connecting the dots is geen lege slogan voor het OCAD: Deze editie bracht 150 vertegenwoordigers van veiligheidsdiensten, de academische wereld en practitioners samen.

Het OCAD zal ook in de toekomst zijn coördinerende rol binnen de Strategie T.E.R. blijven opnemen, partners blijven samenbrengen en bijdragen aan een doeltreffende en proportionele aanpak van terroristische en extremistische dreigingen. Ik wil daarbij in het bijzonder de medewerkers van het OCAD en alle partnerdiensten uitdrukkelijk danken voor hun dagelijkse inzet, professionalisme en engagement. Zo bouwen we samen aan een weerbare samenleving, met respect voor de democratische rechtsstaat en de fundamentele vrijheden die wij beschermen.

Download hier het volledige verslag.