OCAD en Egmontinstituut organiseren Fusion Conference over ‘De jihadistische dreiging: 10 jaar na de aanslagen in Brussel’

17/02/2026, Brussel – Voor de vijfde keer organiseerden het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) en het Egmontinstituut een gezamenlijke conferentie in het kader van het OCAD outreach project. Dit jaar was het thema: “De jihadistische dreiging: 10 jaar na de aanslagen in Brussel”. Het evenement bracht een brede waaier aan OCAD-partners bij elkaar, waaronder lokale overheden en academische experts. 

Directeur OCAD en ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie benadrukken belang van informatie-uitwisseling en samenwerking 

In zijn welkomstwoord benadrukte OCAD-directeur Gert Vercauteren dat dit colloquium plaatsvindt in een bijzonder betekenisvol jaar. Enerzijds staat het Coördinatieorgaan stil bij de tiende herdenking van de aanslagen van 22 maart 2016; anderzijds blikt het terug op zijn twintigjarig bestaan. Sinds de parlementaire onderzoekscommissie die na de aanslagen volgde, zijn grote stappen gezet om informatie en inlichtingen breder te delen: de Strategie T.E.R. structureert vandaag het overleg tussen alle betrokken diensten, met de Gemeenschappelijke Gegevensbank als ruggengraat voor een aanpak op maat. Vercauteren wees erop dat het dreigingsbeeld steeds complexer wordt en dat geïntegreerde samenwerking en vlotte informatie-uitwisseling belangrijker zijn dan ooit.

Minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Quintin, onderschreef het belang van een sterke samenwerking tussen academici, experten en veiligheidsactoren. In een samenleving die wordt uitgedaagd door nieuwe technologieën en een golf van desinformatie, is een breed maatschappelijk en institutioneel draagvlak cruciaal om dreigingen in te perken en onze democratie te beschermen. Volgens de minister maakt de uitwisseling van informatie tussen partners het mogelijk om doeltreffende politieke en wettelijke maatregelen te nemen en samen de strijd tegen radicalisering aan te gaan. 

Ook minister van Justitie, Annelies Verlinden, sprak haar steun uit voor het belang van kennisdeling. Volgens haar maken initiatieven zoals dit colloquium, waar veiligheidspartners informatie en expertise uitwisselen, het mogelijk om nieuwe fenomenen sneller te begrijpen en er doelgerichter op te reageren. Ze benadrukte dat het werk op het terrein moet steunen op een strategische analyse van de fenomenen en organisaties die onze veiligheid bedreigen. Een nauwe samenwerking tussen academische experts en veiligheidsactoren blijft daarbij cruciaal om die uitdagingen volledig te kunnen vatten. 

Evolutie binnen jihadistische dreiging 

Na het welkomstwoord volgde een boeiend panelgesprek waarin experts van het OCAD, Ceapire (Centrum voor Expertise en Advies inzake Preventie en Interventie met betrekking tot Radicalisme en Extremisme) en het ICCT (International Center for Counter-Terrorism) terugblikten op tien jaar evolutie binnen de jihadistische dreiging. Hun belangrijkste vaststelling: dreigingen zijn vandaag veel diffuser en daardoor moeilijker te beheersen. Extremistische netwerken verplaatsen zich steeds meer naar de onlinewereld, waar radicalisering en oproepen tot geweld zich razendsnel kunnen verspreiden. Tegelijk wordt de dreiging meer gefragmenteerd, met kleine, lokaal verankerde cellen die gebruikmaken van nieuwe technologieën zoals drones, versleutelde communicatie en digitale propaganda. Het panel maakte duidelijk dat een snel veranderend dreigingslandschap vraagt om even wendbare en doordachte veiligheidsstrategie.

Thesisvoorstelling door winnaar Melvin Hasecic (ULuik) 

Als afsluiter van de plenaire sessie in de voormiddag mocht, naar jaarlijkse traditie, de  winnaar van de thesiswedstrijd het woord nemen. Dit jaar was het Melvin Hasecic (ULuik), die zijn meesterproef over de manosfeer mocht toelichten. Dit netwerk van onlinegemeenschappen omvat subgroepen die scherpe kritiek uiten op feminisme en sociale gelijkheid, vaak in combinatie met uitgesproken, traditionele opvattingen over mannelijkheid. Volgens de analyse van Melvin Hasecic kunnen deze dynamieken bijdragen aan cybergeweld, maatschappelijke spanningen en in bepaalde gevallen zelfs tot gewelddadige incidenten. 

Gert Vercauteren, directeur van het OCAD, bevestigde het belang van dergelijk onderzoek: “Inzicht krijgen in hoe polariserende ideeën doorsijpelen in alledaagse contexten is essentieel om radicaliseringsprocessen tijdig te herkennen. Deze masterproef maakt een subtiel maar belangrijk mechanisme zichtbaar dat onze aandacht verdient.”. 

Veiligheidsthema’s voor een sterk veranderend dreigingsbeeld 

Doorheen de dag namen de deelnemers deel aan negen workshops, telkens rond een ander aspect van het actuele veiligheidslandschap. Ze verzamelden zich rond thema’s die rechtstreeks raken aan de bescherming van burgers in België, met bijzondere aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en verschuivingen in het dreigingsbeeld, zoals hybride dreigingen, multi-agency opvolging van extremistische gedetineerden in detentie, drones, … De sessies vormden een dynamisch moment van gedachtewisseling, waar verschillende expertises en perspectieven met elkaar in gesprek gingen. 

Het OCAD kijkt tevreden terug op een geslaagde editie en bedankt alle deelnemers voor hun inzet en waardevolle bijdrage.